EORI, AB dışı ülkelerle ticarette gümrük işlemlerini yapabilmek için gereken gümrük kimlik numarasıdır; bu numara olmadan bir şirket ya da gerçek kişi gümrük beyanında bulunamaz. Avrupa Birliği dışına ithalat veya ihracat planlıyorsanız ilk almanız gereken kayıt EORI numarasıdır. Bu yazıda kimin için gerekli olduğunu, Bulgaristan’da nasıl alındığını, ne kadar sürdüğünü ve EORI ile KDV kaydı arasındaki farkı ele alıyoruz. Bu, KDV, VIES ve EORI yazımızın ayrıntılı devamıdır.
EORI Nedir
EORI (Economic Operators Registration and Identification), ekonomik operatörlere verilen ve AB’nin tamamında geçerli olan tek gümrük kimlik numarasıdır. Bir kez verilir ve bütün gümrük işlemlerinde kullanılır: ithalat, ihracat ve transit. Hukuki dayanağı Birlik Gümrük Kodu’dur (AB Tüzüğü No 952/2013) ve buna bağlı tüzüklerdir.
Tek numara AB’nin tamamında geçerlidir: Bulgaristan’da kurulmuş bir şirketin Birlik’teki her ülkede ayrı EORI alması gerekmez.
Kime Gerekir, Kime Gerekmez
EORI, AB dışı ülkelerle ticarette mal üzerinde gümrük işlemlerine taraf olan herkes için zorunludur — ithalat, ihracat, transit. Bu, hem şirketler hem de bu faaliyeti yürüten gerçek kişiler için geçerlidir.
AB içinde olağan mal ticaretinde EORI kural olarak gerekmez: orada gümrük işlemi değil, iç pazar ve KDV kuralları uygulanır. Ancak bazı gümrük rejimleri için (örneğin transit) bu durumda da gerekebilir; bu nedenle «AB içindeyse kesinlikle gerekmez» demek fazla basitleştirme olur.
Bulgaristan’da EORI Nasıl Alınır
Numarayı Gümrük İdaresi (Агенция «Митници») verir. Yetkili birim, AB’li kişiler için şirketin kayıtlı adresine, AB dışı yerleşikler için faaliyetin yürütüldüğü yere göre belirlenir.
Başvuru yolları:
- Elektronik — Gümrük İdaresi’nin elektronik hizmetler portalı (customs.bg) üzerinden, nitelikli elektronik imza (KEP) ile;
- Şahsen — yetkili gümrük idaresinde; temsilci aracılığıyla başvuruda noter onaylı vekâletname gerekir.
Belgeler: örneğe uygun başvuru ve kimlik belgesi; şirketler için Ticaret Sicili’ndeki kayıt bilgileri. Verilme süresi genellikle 3–5 iş günüdür. Numara süresizdir.
Bulgar EORI Numarasının Biçimi
Bulgar EORI’si ülke ön eki ve ulusal kimlik numarası esas alınarak oluşturulur: şirketler için EIK/Bulstat, gerçek kişiler için kişisel koda dayanır. Numara her zaman BG ülke koduyla başlar; bu, Bulgar operatörünün AB’nin ortak sisteminde tanınmasını sağlar.
EORI ile KDV Arasındaki Fark
Bunlar iki ayrı kayıttır ve biri diğerinin yerine geçmez. KDV kaydı vergisel bir kayıttır: satışlarınız üzerinden vergi hesaplayıp hesaplamayacağınızı ve NAP’a nasıl raporlama yapacağınızı belirler. EORI ise gümrüğe ilişkindir: malların AB sınırından geçirilmesi için gerekir ve vergi idaresi değil, gümrük tarafından verilir. Bir şirketin KDV numarası olup EORI’si olmayabilir (AB dışı ithalat veya ihracat yapmıyorsa) ya da tersi. KDV tarafının ayrıntıları için KDV kaydı yazımıza bakın.
EORI Numarasının Doğrulanması
Herhangi bir EORI numarasının geçerliliği Avrupa Komisyonu’nun kamuya açık EOS sisteminde sorgulanabilir — yeni iş ortaklarıyla çalışırken faydalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yalnızca AB içinde ticaret yapıyorsam EORI gerekir mi?
Kural olarak hayır: Birlik içindeki olağan mal teslimlerinde gümrük işlemi yapılmaz. Ancak transit gibi bazı rejimler için gerekebilir.
Ne kadar tutar ve ne kadar sürer?
Verilmesi ücretsizdir, süre genellikle 3–5 iş günüdür. Numara süresizdir.
KDV kaydım var, ayrıca EORI gerekir mi?
AB dışı ithalat veya ihracat yapıyorsanız evet. KDV ve EORI farklı kayıtlardır.
Bulgar EORI’sini diğer AB ülkelerinde kullanabilir miyim?
Evet, EORI Birlik’in tüm gümrük bölgesi için tektir; ikinci bir numara almaya gerek yoktur.
Şirket henüz kurulmadıysa ilk adım ne olmalı?
Şirket türünün seçimiyle başlamalısınız — bu konuda EOOD mi, OOD mi yazımıza bakın.